Dlaczego jedne Tollery są niższe, a inne wyższe?
Jeśli ogląda się więcej niż jednego Nova Scotia Duck Tolling Retrievera, można zauważyć, że psy tej samej rasy potrafią się znacznie różnić pod względem wysokości w kłębie i proporcji ciała. Najlepiej zauważyć te różnice na wystawach – jedne są wyższe, o eleganckiej sylwetce, inne bardziej niskonożne, „przy ziemi”. Co za tym stoi?
Jedną z głównych przyczyn tych różnic jest mutacja genetyczna znana jako CDDY (Canine Disproportionate Dwarfism) — a z nią powiązana choroba IVDD (Intervertebral Disc Disease).
🧬 Czym jest CDDY/IVDD?
CDDY to skrót od Canine Disproportionate Dwarfism with Intervertebral Disc Disease. Oznacza to karłowatość proporcjonalną, która ma podłoże genetyczne i jest związana z większym ryzykiem choroby krążków międzykręgowych (czyli IVDD).
IVDD to schorzenie, w którym krążki międzykręgowe (czyli swoiste „amortyzatory” kręgosłupa) ulegają przedwczesnej degeneracji. Może to prowadzić do silnego bólu, trudności w poruszaniu się, a nawet paraliżu.
🧬 Jak dziedziczy się CDDY/IVDD?
Mutacja CDDY dziedziczona jest autosomalnie dominująco. Co to znaczy? Wystarczy, że pies odziedziczy jedną kopię zmutowanego genu (N/CDDY) od jednego z rodziców, aby był nosicielem i wykazywał cechy związane z CDDY. Jeśli pies ma dwie kopie zmutowanego genu (homozygota – CDDY/CDDY), zmiany fenotypowe są zazwyczaj jeszcze wyraźniejsze — pies jest wyraźnie niższy, bardziej masywny, z krótszymi kończynami. Pies bez mutacji (genotyp N/N) jest wolny od CDDY — ma mniejsze ryzyko IVDD.
🐕 Jak CDDY wpływa na wygląd Tollera?
Mutacja CDDY wpływa bezpośrednio na proporcje ciała psa:
– Psy z CDDY są często niższe w kłębie, mają krótsze kończyny i są bardziej zbite.
– Sylwetka psa może wydawać się bardziej „przy ziemi” lub mniej elegancka.
– Dwa Tollery o tym samym wzroście mogą różnić się długością nóg i ogólną budową — często właśnie ze względu na obecność (lub brak) CDDY.
⚠️ Dlaczego CDDY i IVDD mają znaczenie zdrowotne?
Największym zagrożeniem związanym z CDDY jest zwiększone ryzyko IVDD — choroby krążków międzykręgowych. U psów z mutacją CDDY zmiany degeneracyjne w kręgosłupie mogą pojawić się już w młodym wieku.
Objawy IVDD mogą obejmować: sztywność kręgosłupa, ból przy dotyku, problemy z poruszaniem się, paraliż kończyn tylnych, nietrzymanie moczu.
Nie każdy pies z mutacją CDDY zachoruje na IVDD, ale ryzyko jest wyższe, szczególnie przy intensywnym wysiłku, skokach, urazach czy nadwadze.
🧪 Czy można to zbadać?
Tak — istnieje test genetyczny, który pozwala sprawdzić, czy pies: jest wolny od mutacji (N/N), jest nosicielem (CDDY/N), ma dwie kopie mutacji (CDDY/CDDY).
Coraz więcej hodowli Tollera testuje swoje psy pod kątem CDDY i udostępnia te informacje potencjalnym nabywcom.
🐾 Które rasy psów również mają CDDY?
Mutacja CDDY nie dotyczy wyłącznie Tollerów. Występuje również u wielu innych ras, szczególnie tych, które mają naturalnie krótsze kończyny: Dachshund (jamnik) – uważany za klasyczny przykład psa z CDDY, Corgi (Pembroke i Cardigan), Basset Hound, Beagle, Cavalier King Charles Spaniel, American Cocker Spaniel, French Bulldog, Lhasa Apso, Shih Tzu.
W przypadku tych ras krótka budowa ciała była cechą celowo utrwalaną w hodowli, ale wiąże się z podwyższonym ryzykiem IVDD.
🧬 Czy Toller powinien mieć CDDY? Głos w dyskusji
Do czasu wprowadzenia testów genetycznych, kwestia obecności mutacji CDDY u Tollerów nie budziła większych kontrowersji. Nie odnotowywano licznych przypadków zachorowań na chorobę dysku międzykręgowego (IVDD), a krótsze kończyny były często postrzegane jako cecha charakterystyczna rasy. W wielu opisach rasy podkreślano, że Tollery to najmniejsze z retrieverów, co dodatkowo wzmacniało przekonanie o pożądaniu tej cechy.
Jednakże, wprowadzenie testów genetycznych ujawniło, że obecność mutacji CDDY wiąże się z większym ryzykiem wystąpienia IVDD. W przeciwieństwie do ras, u których mutacja ta jest utrwalona, jak np. jamniki, u Tollerów jej obecność jest zmienna, co prowadzi do różnic w budowie ciała i potencjalnych problemów zdrowotnych.
W środowisku hodowców i miłośników rasy pojawiły się różne opinie na ten temat. Niektórzy uważają, że obecność CDDY jest zgodna z tradycyjnym wyglądem Tollera i nie stanowi problemu, zwłaszcza jeśli nie występują objawy kliniczne. Inni podkreślają znaczenie eliminowania tej mutacji poprzez odpowiednie dobieranie par hodowlanych, aby zmniejszyć ryzyko zdrowotne dla przyszłych pokoleń.
Warto zaznaczyć, że testy genetyczne na obecność CDDY są dostępne i mogą być cennym narzędziem dla hodowców i przyszłych właścicieli w podejmowaniu świadomych decyzji. Dzięki nim możliwe jest lepsze zrozumienie potencjalnych zagrożeń zdrowotnych i dostosowanie planów hodowlanych w celu poprawy dobrostanu rasy.
